Dhjetor 13, 2018

reklama kryesore bar
reklama kryesore bar

Intervistë me njeriun që ideoi Brexit: Qeveria teknike do krijojë besueshmëri

Intervistë me njeriun që ideoi Brexit: Qeveria teknike do krijojë besueshmëri

KMA NEWS / Daniel Hannan, sekretari i pergjitshem i Aleancës së Partive Konservatore dhe Reformiste Evropiane në një intervistë për Drejtoren e Informacionit të RTV ORA NEWS, Ilva Tare thotë se Qeveria Teknike për çdo proces zgjedhor do të krijojë besueshmërinë e duhur. Hannan thekson se ka parë progres të jashtëzakonshëm në Shqipëri.

Intervista e Daniel Hannan dhënë për gazetaren dhe Drejtoren e Informacionit në RTV Ora News Ilva Tare

Daniel Hannan, Faleminderit që pranuat këtë intervistë. Kjo është vizita juaj e parë në Tiranë?
Po, faleminderit për ftesën.

Daniel Hannan: Aleanca e Konservatorëve dhe Reformisteve në Europë po organizon këtë samit festiv. Është 100 vjetori i revolucionit bolshevik. Ne jemi duke mësuar për trashëgiminë e komunizmit, 100 vjet pasi ka lindur. Jo vetëm mostruozitetin por mënyrën se si tirania komuniste e shkatërroi shoqërinë civile dhe mënyrën se si kjo krijon sfida të veçanta për ta rindërtuar kur të gjitha shoqëritë civile janë shkatërruar, të gjitha klubet vullnetare të shoqërisë janë përjashtuar nga partia atëherë është shteruar një territor i kapitalit shoqëror dhe kjo krijon probleme për ta rindërtuar atë. Pra po kërkojmë të shohim trashëgiminë e tij

Në opinionit tuaj, Shqipëria është një histori suksesi apo dështimi?

Daniel Hannan: Shqipëria natyrisht e ka filluar këtë shumë më prapra vendeve të tjera. Shqipëria ishte vendi më i ndarë, i mbyllur dhe i izoluar. Për këtë arsye u shndërrua në më të varfrën. Ajo që dimë për sa i përket tregtisë, është që sa më shumë njerëz vijnë në rrjetin e pavarësisë, aq më të pasur bëhen të gjithë. Në të kundërt, nëse mundohesh t’i ndash të gjithë, atëherë bëhesh më i varfër. Shqipëria e filloi shumë më prapa. Gjëja e mrekullueshme e tregut të lirë, është se është një natyral. Për sa kohë e pranon tregun e lirë, atëherë edhe më vendi që e nis vonë, rritet më shpejt.

27 vjet demokraci nuk na ka ndihmuar shumë për të sfiduar të kaluarën apo edhe ta kuptojmë atë?

Daniel Hannan: Ka patur përparime të jashtëzakonshme. Nëse njerëzit do të jetonin për një jave ashtu siç jetonin 27 vjet përpara, do ta shihnin shumë shpejt se sa progres është bërë. Është shumë njerëzore dhe e lehtë, t’i marrësh gjërat e mirëqena. Ka ndodhur një trasnformim i jashtëzakonshëm këtu ashtu si në vendet fqinje. Mendoj se sfida e asaj që po përballemi, është se ju pyesni veten se si dikush që ka jetuar në tirani, ka nostalgji për të, në çdo aspekt. E dini ç’mendoj unë? Jemi të gjithë nostalgjikë të jemi 17 vjeç sërish. Në atë moshë e sheh jetën me ngjyra të çelëta dhe jeton me intensitet për shkak të mënyës se si truri juaj funksionon si adoleshent. Tmerri i regjimit bëhet pjesë e backgroundit.

Dhe 27 vite pas vizitës suaj në Tiranë, duhet të keni një ide se ç’po ndodh për sa i përket situatës politike, që nuk është shumë e mirë për momentin. Janë përcaktuar zgejdhjet në 18 qershor, por opozita po proteston dhe kërkon qeveri teknike, për të cilën qeveria aktuale nuk mendon ta japë. Cili është mendimi juaj për situatë?

Daniel Hannan: Gjëja jetësore për demokracinë është që të gjithë të pranojnë vlefshmërinë e sistemit. Nuk janë 100% që e pranojnë askund në botë por duhet të kesh shumicën dërrmuese të njerëzve që pranon rregullat dhe autoritetet legjitime. Shikuesit duhet të kujtojnë se edhe nën drejtimin e komunistëve mbaheshin zgjedhje të rregullta. Nuk është efektive të mbash zgjedhje por të mbash zgjedhje të lira ku të gjithë të marrin pjesë. Nëse nuk e ke këtë besim, dhe Shqipëria nuk është i vetmi vend post-komunist që ekziston kjo, nëse nuk ka një mbështetje për procesin, atëherë duhet të luftosh për të patur një qeveri legjitime. Mendoj se ka një argument për të patur një qeveri teknike jetëshkurtër, që do të ketë vetëm një qëllim, i cili është të mbajë zgjedhje të lira e të ndershme të cilat t’i pranojnë të gjitha partitë. Nuk po e them këtë veçanërisht si kritikë për një parti apo qeveri. Mendoj se kjo duhet bërë në çdo kohë, që 4 apo 5 javë përpara zgjedhjeve, mund të ketë një arbitër neutral për të siguuar një proces të rregullt.

Ky do të ishte një eksperiment? Ka ndonjë vend tjetër që e bën këtë?

Daniel Hannan: Ka një nevojë të veçantë për këtë. Ka shumë vende në këtë rajon ku ka ndodhur kjo procedurë , ku opozitat kanë kërkuar pikërisht këtë dhe argumenti me të cilin e mbështesin është se do të shtonte legjimitetin e fituesit dhe mbase pas 27 viteve, nuk do të ishte më e nevojshme por për momentin, nuk është se duhet përjashtuar totalisht.

Ç’doni të thoni me grup i gjerë njerëzish që protestojnë dhe s’kanë besim. Si e masni sepse qeveria aktuale ka një shumicë të qëndrueshme në parlament…

Daniel Hannan: Mund të shihni numrin e njerëzve që po kërcënojnë me bojkot dhe kjo parti përfaqëson një pjesë të madhe të elektoratit. Unë e kuptoj këtë. Nuk jam një politikan shqiptar, jam thjeshtë një mik dhe një mik i demokracisë shqiptare por me sa kuptoj tanimë ka edhe pjesëtarë të koalicionit qeverisës që thonë se është nevoja për një tryezë të rrumbullakët dhe dialog. Kjo më duket si një argument i fortë por nuk jam unë që vendos por qytetarët shqiptarë.

Kjo situatë politike ndodh ndërsa Shqipëria po kalon një reformë të thellë në drejtesi, duke shpresuar që me zbatimin e kësaj reforme, do të hapim negociatat me Bashkimin Europian, me të cilin ju nuk jeni shumë miqësor.

Daniel Hannan: Këtë duhet ta vendosni ju. Ne e lamë Bashkimin Europian për arsyet tona. Nuk mund të thuhet se ato arsye zbatohen në të gjitha vendet apo të Shqipërisë. MB doli nga BE, për shkak të demokracisë dhe sovranitetit por është e drejtë të thuhet se profili ynë ekonomik është i ndryshëm nga vendet e tjera. Përshembull, ne jemi i vetmi vend europian që shet më shumë jashtë BE-së, në pjesën tjetër të botës. Kjo na vë në një situatë të ndryshme nga Austria, Belgjika apo Republika Çeke. Kjo e jona nuk është një model për vendet e tjera për të dalë por një model për të patur një bashkëpunim të suksesshëm i cili mund të jetë, ushtarak, strategjik, ekonomik dhe diplomatik

Megjitahtë ju besoni se BE është një mjet prosperiteti për disa vende?

Daniel Hannan: Mendoj se bënë disa gjëra të mira. Ishte një gjë e mirë të hiqeshin pengesat tregtare, të hiqeshin tarifat por më pas BE tentoi të harmonizonte, rregullonte dhe të vinte standarde për veten e saj dhe shiko çfarë ndodhi… Ngeli shumë prapa në terma relativë ekonomikë. Pas 17 vjetëve të shekullit të 21, çdo kontinent në këtë planet, por përjeton një rritje ekonmike domethënëse përveç BE-së dhe kjo vjen veçanërisht sepse një mbirregullimi dhe sjelljes mbrojtëse. Pjesërisht prej euros. E njëjta gjë. Lëvizja e lirë, ide e mirë. NJerëz që punojnë në vende të tjera, kush do të ishte kundër kësaj? Por u tejkalua. Ishte një reagim i ashpër. Ishte për të ardhur keq në një mënyrë që nuk kishte më mundësi për të patur një marrëveshje fleksibël.

Sipas jush projekti i Bashkimit Europian, është një i dështuar? Dhe çfarë duhet të ndodhë me anëtarët e tjerë të BE?

Daniel Hannan: Unë do të kisha shpresuar se do të ishte e mundur të reformohej sistemi. David Camerron kërkoi rinegociim duke kërkuar një marrëveshje më pak të ashpër. Nëse do të kishte mundur të merrte një fitore të vetme, thjeshtë një rikthim të një pushteti sovran, mendoj se do ta ksihte fituar referendumin. I përballur me humbjen e kontributit të tij të dytë më të madh financiar, Bashkimi Europian nuk do të kthente asnjë pushtet dhe ky ishte momenti kur njerëzit menduan të largoheshin nga BE. Mbaj mend reagimin e njerëzve që thoni se nëse kjo është mënyra se si ata na trajtojnë tani përpara se të votojmë, si do të na trajtojnë ditën pasi të votojmë të qëndrojmë dhe mendoj se kjo ishte e paevitueshme në atë moment

Po lexoja The Guardian dhe ata ju quanin, njeriu që solli BREXIT në MB duke qenë se keni qenë një nga përkrahësit kryesorë për të dalë nga BE, që prej 25 vitesh. A mendonit atëherë se do ishte e mundshme për MB të ikte nga BE?

Daniel Hannan: Po, nëse nuk do e mendoja nuk do e shpenzoja kohën time kot apo jo?

Keni qene ne shoqeri te vetmuar kur kishit kete ide?

Daniel Hannan: Ishte një pozicion i çuditshëm por çdo ide në politikë fillon kështu. Njerëzit janë shumë të ndryshueshëm dhe çdo ide e re radikale në fillim të duket e pamendueshme dhe më pas të duhet ta mbështesësh gradualisht. Unë kam përkrahur daljen nga BE që prej traktatit të Mastrik. Mastrik ishte momenti kur BE ndaloi së qeni një bashkim ekonomik dhe u shndërrua në një federatë. Për të qenë i sinqertë u ndihmova nga dy vendime që BE mori më pas. E para ishte të përdorej një monedhë ndërkombëtare në Europë dhe tjetra ishte të hiqeshin të gjithë kufijtë kombëtarë.

Të cilat i konsderoni një gabim?

Daniel Hannan: Jo vetëm unë i konsideroj një gabim por të gjithë. Tani të gjithë janë penduar për të dyja.

Të paktën 17 milione njerëz, jo të gjithë…

Daniel Hannan: Nuk janë njerëzit vetëm në Britani. Ka njerëz që thonë, epo ngevëm me këto tani por mendoj se nëse i jep njerëzve të drejtësn e zgjedhjes, në Itali, Greqi, Sllovaki apo Gjermani dhe u thonit se nëse mund të ktheheni në kohë dhe të mos iu bashkonit euros, mendoj se do të ksihte një shumicë të gjerë.

Pra euro nuk e ka ndihmuar tregun e lirë?

Daniel Hannan: Jo. Mund të shihet se BE jo vetëm që është lënë pas nga vendet jo anëtare të BE, duke përfshirë edhe vendet e zhvilluara si Norvegjia dhe Zvicra, por nga të gjithë, nga SHBA, Kanadaja, Australia. Eurozona është rritur me vështirësi që nga 2008. Ekonomia e saj është paksa më e madhe, imagjnini sikur të ishte një shtet i vetëm. Kjo është një dështim në çdo kuptim.

Çfarë do të ndryshojë në MB tani që BREXIT po ndodh zyrtarisht? Sepse qeveria ende flet për disa bashkëpunime, tregti e lirë do të vazhdojë… Çfarë ndryshoi me daljen atëherë?

Daniel Hannan: E drejta për marrë në punë dhe të shkarkuar njerëz sipas ligjeve të tua. Nëse BE do të ishte thjeshtë një zonë e trreegtisë së lirë. Nëse do të ishte një klub vendesh të cilët do të arrinin së bashku atë që nuk e bënin dot vetëm, nuk do të kishte kurrë referendum. Duhet të ishe i çmendur për të qenë kundër kësaj. Probelmi ishte se ata nuk ndaluan këtu. Ata inspiruan të merrnin atributet sikur të ishin një shtet i vetëm. Pashaporta, flamuri, parlamenti, monedha, kufijtë e jashtëm. Kjo nuk ishte si të ishe anëtar i një klubi si NATO apo G20 apo në Këshilin e Europës. Kjo do të thoshte se ishe bërë një shtet i quajtur Europë. Për këtë votuan njerëzit kundër.
M’u duk interesante që ju nuk jeni përfshirë kurrë në politikë në MB. E keni shpenzuar më së shumti kohën tuaj në Bruksel dhe Strasburg. Si ndihen njerëzit për këtë? Ju promovuat idenë e largimit nga BE dhe vete jetoni e punoni ne zemren e Bashkimit Europian…

Do të jetë një BREXIT i vështirë apo i butë? Dhe cila do të ishe më e mira për MB?

Daniel Hannan: Mendoj se do të mbajmë bashkëpuniin e ngushtë duke qenë një vend sovran. Kryeministrja thotë se do të kemi një marrëdhënie të ngushtë e të thellë, do të jemi miqtë më të mirë të BE dhe aleatët më të fortë. Mendoj se është e mundur për ne të rimarrim sovranitetin e ligjshëm për të rikthyer supremacinë e parlamentit por edhe të vazhdojmë marrëveshjet bilaterale ekzistuese sepse duam që BE të ketë sukses.

Çfarë do të fitojë MB nga sovraniteti i rikthyer pas daljes?

Daniel Hannan: Është e pazakontë që një shqiptar të më bëjë këtë pyetje. E drejta për të zgjedhur njerëzit që bëjnë ligjet për ty. Përpiquni të jetoni pa të… të shihni se ku përfundon. Ne duam më në fund të vendosim për punët tona dhe sigurisht o ta bëjmë këtë në bashkëpunim me miqtë dhe aleatët tanë. Por siç e thashë, BE nuk është thjeshtë një organizatë ndërkombëtare. Ata kalojnë ligje që prekin çdo çështje të brendshme, çfarë duhet të blesh në dyqane, çfarë duhet të peshkosh, sa shumë zhurmë duhet të ketë në punë. Përse këto janë çështje ndërkombëtare. Pse nuk mund t’i vendosim vetë. Nëse BE duhet do përgatitej për të lejuar një shkallë fleksibiliteti, nuk do të ksihte BREXIT por në fund nuk ndodhi.

A do të sjellë BREXIT ndalimin e emigrimit?

Daniel Hannan: Asnjë nuk tha se do të jetë një gjë anti emigracionit. Kjo do të thotë një kontroll i emigracionit. Ka një kuptueshmëri të madhe në MB se duhet të përfitojmë nga një masë të caktuar kontrolli për emigracionin. Njerëzit duhet të kontrollojnë më në fund së kush hyn dhe kush del

Duke e kontrolluar me vendimet tuaja… Për ta thjeshtuar, kjo do të thotë më pak emigrantë…

Daniel Hannan: Kjo do të varet nga cikli ekonomik këtu dhe në Britani. Mendoj se kjo kishte të bënte me atë që ishte në kontroll të gjërave. Përshembull, gjatë fushatës, ishte një rast i profilit të lartë ku gruaja e një islamiku që ishte deportuar, u dënua për krim. Ajo u dënua me deportim në fund të dënimit të saj. Dhe Gjykata Europiane e Drejtësië tha: Jo, ajo nuk mund të deportohet edhe pse nuk ishte një qytetare e MB sepse ka një djalë të lindur në MB që është një qytetar europian dhe prandaj të drejtat e tij i kalojnë të drejtat tuaja për ta deportuar. Ky është ndryshimi i të qënit në kontroll dhe jo. Pra morëm sërish kontrollin… sigurisht nuk mendoj se do të kemi 0 emigracion se kjo do ishte çmenduri

Pyetja e fundit. Lexova se ju jeni në favor të dekriminalizimt të kanabisit, i cili është një çështje e madhe në Shqipëri. Nuk e di nëse keni dëgjuar për të. E rekomandoni këtë vetëm për MB apo varet nga karakteristikat e çdo vendi?

Daniel Hannan: Ju e patë që unë besoj në sovranitetin kombëtar. Pra nuk do ta rekomandoj apo të mos e rekomandoj për Shqipërinë. Ju takon juve të vendosnji. Por ajo që sugjeroj është se duhet të ketë një dekriminalizim eksperimental, pra parlamenti të thotë se duhet të shohim se si do të shkojë dhe në fund të vitit do të duhet të votojmë sërish nëse duhet ta pranojmë ose jo. Kjo do të ishte dekriminaliziomi që do të thotë se kanabisi do të shitej i kontrolluar nga farmacistët e liçensuar. Mendoj se avantazhi i kësaj është se do t’i jepte fund kriminalitetit dhe do t’u jepte kontroll mbi cilësinë e mallit, duke shmangur rrezikun e miksimeve të momentit për shkak të tregtisë kriminale.

Pra kjo mund të ndodhë në MB?

Daniel Hannan: Ka një peticion përpara parlamentit. Nuk e di se cili është mendimi i parlamentit por mendoj se opinioni publik po lëviz drejt këtij drejtimi.

Me çfarë ndjesie po largoheni nga Tirana?

Daniel Hannan: Së pari, jam Sekretari i Përgjithshëm i Aleancës së KOnservatorëve dhe Reformistëve të Europës me 33 ë qendrës së djathtë. Jemi të kënaqur që kemi një partner si Fatmir Mediu i Partisë Republikane. Jemi të kënaqur që kemi miq të njohur këtu. Jam optimist për perspektivën afatëgjatë të Shqipërisë sepse e filloi shumë më prapa, dhe prapë gjeografia, popullsia rinore, niveli i arsimimit, mendoj se ju sjell avantazhe të mëdha.
Faleminiderit shumë për këtë intervistë
Daniel Hannan: Faleminderit.

About The Author

Related posts